Współpraca Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Opolskiego z Wydziałem Społeczno-Ekonomicznym Uniwersytetu w Poczdamie ma już długą tradycję. Jej efektem jest zarówno wymiana studentów jak i wspólne projekty badawcze. 

 

Chociaż Wydział Ekonomiczny obchodzi jubileusz dopiero 20-stolecia istnienia, to historia współpracy z Wydziałem Społeczno-Ekonomicznym Uniwersytetu w Poczdamie jest znacznie starsza. Jej początki były trudne, gdyż wówczas – a był to rok 1985 – żyliśmy w innym ustroju politycznym. Wówczas – inaczej niż dziś – dzieliła nas granica, a osobiste kontakty mogły być jedynie sporadyczne.

Współpracę tę zapoczątkowali dwaj profesorowie, specjaliści od polityki społecznej i gospodarczej – prof. dr hab. Janusz Kroszel i prof. dr hab. Piotr Blaik z ówczesnego Instytutu Ekonomii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu oraz prof. dr hab. Klaus Gloede z Wydziału Społeczno-Ekonomicznego ówczesnej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Poczdamie. To ich zapał i wspólne badania doprowadziły do podpisania pierwszej 5-cioletniej umowy o współpracy.

Cztery lata później (1989) byliśmy świadkami burzliwych przemian politycznych, które doprowadziły do upadku Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Przemiany te na trwale zmieniły mapę polityczną i sytuację gospodarczą Europy. Wpłynęły także na sytuację uczelni poczdamskiej, która poddana została głębokiej restrukturyzacji. Przeobrażenia nie zaszkodziły  jednak zapoczątkowanej wcześniej współpracy.  W 1989 roku umowa została przedłużona, a od 1991 roku współpracę tę finansowo wspiera Deutscher Akademischer Austauschdienst (DAAD).

W ostatnim dwudziestoleciu umowy o współpracę wznawiane były w cyklu trzyletnim, a corocznie aktualizowany jest dla niej program ramowy.  Do roku 2000 koordynatorem współpracy ze strony Wydziału Społeczno-Ekonomicznego UP był prof. dr hab. Klaus Gloede, a ze strony Wydziału Ekonomicznego UO – prof. dr hab. Janusz Kroszel. Następnie funkcję koordynatora przejęli odpowiednio prof. dr hab. Hans-Gerhard Strohe i dr Sabina Kauf. W roku 2009 w Poczdamie funkcję koordynatora przejął prof. dr hab. Klaus Schöler.

Wymierne efekty współpracy z Uniwersytetem w Poczdamie widoczne były od samego początku. Pierwszym z nich były badania porównawcze prowadzone przez Katedrę Marketingu i Logistyki WSP Opole pod kierunkiem P. Blaika i przez FBW Universität Podstam pod kierunkiem K. Gloede. Dotyczyły one problematyki przekształceń własnościowych i transformacji gospodarki w województwie opolskim i Landzie Brandenburg. Ich wyniki zaprezentowane zostały na konferencjach naukowych w Poczdamie i Berlinie w 1993 roku, i tam też opublikowane.

Istotnym elementem współpracy jest wzajemny udział pracowników naukowych w konferencjach organizowanych przez partnerskie wydziały. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się konferencje na temat ekonomiki miasta organizowane przez prof. Słodczyka.  Pokłosiem tych konferencji były liczne publikacje poczdamskich autorów w monografiach wydawanych przez opolską uczelnie. Warte odnotowania są także wykłady gościnne, które na Wydziale Ekonomicznym UO wygłosili m.in. prof. dr hab. Klaus Schöler, prof. dr hab. Norbert Eickhof, prof. dr hab. Hans-Gerhard Strohe, prof. dr hab. Erhard Stölting i prof. dr hab. Dieter Wagner.

Najważniejszym elementem współpracy są seminaria naukowo-dydaktyczne z udziałem studentów obydwu Wydziałów. Organizowane są one nieprzerwanie od roku 1994. Swoim zasięgiem tematycznym obejmowały zarówno problematykę marketingu, zarządzania personelem, jak i szeroko rozumianej polityki regionalnej.

Wieloletnie doświadczenia w zakresie współpracy międzyuczelnianej pozwoliło na wypracowanie nowych, efektywnych jej standardów. I choć Wydział nasz utrzymuje kontakty naukowe z wieloma ośrodkami uniwersyteckimi, to tylko z uczelnią w Poczdamie podpisujemy precyzyjną umowę określającą roczne, wspólne zamierzenia. System ten jest niezwykle skuteczny. W ramach umów pracownicy naukowi Wydziału Ekonomicznego UO mogli odbywać staże na Uniwersytecie Poczdamskim, korzystać z bogatych zbiorów tamtejszej biblioteki i uczestnicząc w życiu naukowym ośrodka.

Współpraca obydwu Wydziałów jest przykładem niezależności nauki od systemów politycznych i nacjonalistycznych uprzedzeń. Uczeni i ich wychowankowie dzięki osobistym kontaktom nauczyli się wzajemnie nie tylko cenić, ale również odnaleźć prywatną płaszczyznę wzajemnych kontaktów. I to, obok niewątpliwych korzyści naukowo-dydaktycznych, jest chyba najważniejszą wartością współpracy.

Seminaria naukowo-dydaktyczne z Uniwersytetem w Poczdamie sięgnęły pełnoletniości


Kluczowym punktem współpracy z Wydziałem Społeczno-Ekonomicznym  Uniwersytetu w Poczdamskiego są seminaria naukowo-dydaktyczne z udziałem studentów.

Pierwsze odbyło się w Opolu w roku 1994 i dotyczyło problematyki zarządzania marketingowego. Jego organizatorami byli wówczas prof. dr hab.  Dieter Wagner i prof. dr hab.  Ingo Balderjan z Uniwersytetu w Poczdamie oraz prof. dr hab.  Piotr Bliak z Wydziału Ekonomicznego naszego Uniwersytetu. Rok później analogiczne seminarium poświęcone problematyce marketingowej odbyło się w Poczdamie.

W latach 1996 – 2000 organizatorami seminariów byli prof. dr hab. Janusz Kroszel i prof. dr hab. Klaus Gloede. Postępująca internacjonalizacja i integracja Unii Europejskiej skłoniła Opiekunów do podjęcia istotnych wówczas tematów związanych z miejscem i rolą Polski w Zjednoczonej Europie (1996). Druga połowa lat 90-tych to także okres burzliwych przemian gospodarczych oraz dyskusji na temat wprowadzenia wspólnej waluty w krajach Unii. Ważność prowadzonych dyskusji oraz zainteresowania naukowe Profesora Gloedego zainspirowały go do zorganizowania w 1997 roku seminarium nt. Europejskiej Unii walutowej, jej szans i zagrożeń.

Kolejny blok tematyczny związany był problemami rozwoju gospodarczego na poziomie regionalnym. Ich znaczenie nie tylko dla Niemiec Wschodnich, ale także dla transformującej się gospodarki polskiej sprawił że na kolejnych seminariach omawiane były zagadnienia:

  1. 1998 – Polityki regionalnej i wsparcia rozwoju regionów w Europie;
  2. 1999 – Konkurencji regionów i regionalnego rozwoju gospodarczego;
  3. 2000 – Rozwoju przygranicznych obszarów gospodarczych.

Osobiste zaangażowanie pracowników obydwu Uniwersytetów, a także pozytywne efekty dydaktyczne sprawiły, że wspólne seminaria były kontynuowane także po odejściu profesora Kroszela i profesora Gloedego na emeryturę.

Inicjatywę przejęli w roku 2001 prof. dr hab. Słodczyk i prof. dr hab.  Schöler. Do dziś aktywnie uczestniczą oni w organizacji każdego seminarium. Współpracę ułatwił również fakt, że w tym samym roku prof. Gloede został zatrudniony na Wydziale Ekonomicznym  UO. To bowiem pozwoliło mu na staranne przygotowanie kolejnych seminariów. Ponieważ w warunkach stale nasilającej się walki konkurencyjnej regionów sprawna i efektywna polityka regionalna może stać się istotnym czynnikiem rozwoju problematyka ta kontynuowana była na kolejnych seminariach W tym czasie wspólne seminaria miały następujące tematy:

  1. 2001 – Przestrzenna polityka cenowa;
  2. 2002 – Polityka regionalna i analiza ekonomiczna miast w społecznej gospodarce rynkowej;
  3. 2003 – Rozwój regionalny a konkurencyjność;

Interdyscyplinarny charakter seminariów spowodował, że zainteresowali się nimi  przedstawiciele innych dziedzin nauki. Jednym z nich był prof. dr T. Weith, reprezentujący środowisko geografów Uniwersytetu w Poczdamie. Od roku 2004 on i jego wychowankowie aktywnie uczestniczą w seminariach. Miały one w kolejnych latach następujące tematy:

  1. 2004 – Regionalne konsekwencje poszerzenia Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem obszarów przygranicznych;
  2. 2005 – Międzynarodowa konkurencja regionów;
  3. 2006 – Międzynarodowy rynek pracy, integracja europejska i komunikacja;
  4. 2007 – Europejskie wsparcie rozwoju regionalnego i konkurencja jednostek terytorialnych;
  5. 2008 – Infrastruktura i rozwój regionalny;
  6. 2009 – Ekonomiczne zależności między miastem a obszarami przyległymi;
  7. 2010 – Rozwój infrastruktury regionalnej w krajach transformacji cz. I;
  8. 2011 – Rozwój infrastruktury regionalnej w krajach transformacji cz. II.

Od początku procesu transformacji polityka regionalna – mająca na celu polepszenie warunków ekonomicznych, wspieranie rozwoju gospodarczego regionów zacofanych, restrukturyzację regionów i obszarów przygranicznych oraz stymulowanie rozwoju infrastruktury regionalnej – była  przedmiotem intensywnych studiów naukowych. Nic więc dziwnego, że problematyka ta oraz możliwości wykorzystania nowych instrumentów w zarządzaniu regionami były przedmiotem tak wielu seminariów.

Obserwując tendencje rozwojowe miast na świecie i przewidywania, że do roku 2050 powstanie na świecie 27 megamiast, w których będzie mieszkało ponad 75% ludności świata postanowiono na następnym seminarium (2012) podjąć problematykę powstawania i rozwoju obszarów metropolitalnych w Europie i na świecie.

W 2010 roku reaktywowane zostały seminaria z zakresu zarządzania, których organizację przejęli na siebie prof. dr hab. Dieter Wagner z Uniwersytetu Poczdamskiego i prof. dr hab. Stanisława Sokołowska z Wydziału Ekonomicznego UO. Do tej pory odbyły się dwa seminaria. Również problematyka tych seminariów dotykała zagadnień istotnych z punktu widzenia funkcjonowania współczesnych przedsiębiorstw. Tematy ich brzmiały:

  1. 2010 – Recruitment and selection
  2. 2011 – The bilateral team work: cultural differences a Chance or a thread

Bogate doświadczenia i stale rosnące zainteresowanie studentów udziałem w seminariach pozwala stwierdzić, że idea seminariów rozwija się nadal, a ich ranga rośnie. Pomimo, że są to głównie kontakty studenckie, to stwarzają one także pole do wymiany idei i doświadczeń naukowych między ośrodkami.